Süper Marketler İçin Klima Seçimi

Süper marketlerin kurulu olduğu alanlar büyüklük cinslerine göre değişmektedir. 2.500 m² üstü olan hiper marketler, 1.000-2.500 m² arasında olan süper marketler, 400-1.000 m² arası olan orta büyüklükte süper markerler ayrıca 100-400 m² arası küçük süper marketler olarak sınıflandırma yapılabilir. Ancak küçük süper marketlerde insan yoğunluğunun daha fazla olduğu göz ardı edilmemelidir.

Süper Marketler İçin Klima Seçimi

Süper marketler yapı ve işlev açısından 2’ye ayrılmaktadır.

  1. Daha çok zorunlu ihtiyaç ürünlerinin ayrıca gıdaların satılmakta olduğu, insan yoğunluğunun fazla olduğu, alçak ürünlerin yer aldığı, insanların daha çok hareket halinde olduğu ve alışveriş sürelerinin çok uzun sürmediği (ortalama yarım saat kadar) süper marketler,
  2. Hobi, yapı araç-gereçlerinin satılmakta olduğu, insan yoğunluğunun daha az olduğu, yüksek malzemelerin yer aldığı, alış veriş sürelerinin uzun olduğu (ortalama 1 saat kadar) süper marketlerdir.

Özellikle de gerekli taze hava miktarları belirlenirken ayrıca kanal dizaynı yapılırken süper markerlerin işlevlerini göz ardı etmemek gerekir. Süper marketlerde kanal dizaynı yapılırken yerleşim planlarını göz önünde bulundurmak, eşyaların yer aldığı bölümlerde havanın eşyalara doğrudan çarpmasını önlemek gerekir.

Süper marketlerin kendi içlerinde özel bölümleri de bulunur. Bu bölümlerin üşüme hızları, konfor koşulları değişebilir. Özellikle de sabit, oturularak çalışılan ayrıca insanları sıra beklemekte olduğu kasa bölümlerinde hava hızı çok daha düşük, hava miktarının daha fazla alınması gerekir.

Süper marketlerde ısı kazanç ve kayıplarının büyük kısmının sürekli açılıp kapanabilen giriş-çıkış kapılarından olduğunu düşünecek olursak eğer; klimatize edilmiş olan havanın %60’lık kısmının giriş kapılarına yakın olan 1/3’lük kısmına üşenmesi gerekmektedir.

Günümüzde süper marketlerdeki insan yoğunluklarının hafta arası iş çıkış saatlerinde ayrıca hafta sonlarında olduğu düşünülürse; işletme maliyeti açısından süper market tesisatlarında zonlama yapmak gerekir. Ayrıca çok kademeli cihazlar kullanmak daha avantajlı olmaktadır.

Süper marketlerde mevcut olan soğuk vitrinler etrafındaki havayı soğutmaktadır. Bu durum ise gece gündüz aralıksız devam etmektedir. Yani yaz-kış süper market sıcaklığı dış sıcaklığın 5,7°C altında olmaktadır. Bu yüzden süper marketlerde özellikle de soğuk vitrin bölgelerinde, soğuk havanın döşeme seviyesinde çöküp kalmasını önlemek gerekir. Yerel soğuk havanın sirküle edilmesi de şarttır. Bu amaçla dönüş havasının döşeme seviyesinde emilmesinin önemi de büyüktür. Dönüş menfezlerinin özellikle soğutucu vitrinlerin yer aldığı bölgelerde yerleştirilmesi gerekmektedir. Bu yüzden en iyi çözümlerden biri dönüş havasının döşeme altı kanallar ile toplanmasıdır.

Soğutucu vitrin altından geçmekte olan bu döşeme altı kanallarda uygun noktalara açılmakta olan menfezlerden soğuk hava emilmektedir. Bu döşeme altı kanalları ayrıca soğutucu akışkan borularının geçmedi adına da kullanılabilmektedir. Besleme menfezlerinin ise mutlaka tavan seviyesinde olması gerekir.

Sistem Seçimi Nasıl Olmalı?

Süper marketlerin klimatizasyon ve havalandırma tesisatlarında genellikle kanallı sistemler ile çözüm sağlanmaktadır. Tek kat üzerine kurulu olan süper market binalarının klimatizasyon ve havalandırma tesisatlarında genel olarak çatı tipi paket klima cihazları tercih edilir. Ancak çok katlı, düşük tavan kotlu süper marketlerde kanal tipi split klimalar da tercih edilerek kullanılabilir. Çatı tipi paket klimalarda kanal bağlantıları cihazın alt kısmına gelecek şekilde ya da yatay gidecek şekilde yapılabilmektedir.

Bu sebeple cihazı yalnızca teras veya çatı olan mahallerde kullanma gibi bir zorunluluk olmamaktadır. Cihaz mevcut bina bahçesine ya da balkona monte edilebilmektedir. Cihaza monte edilecek bazı ekipmanlar ile dönüş kanalı üzerinden egzoz yapmak ayrıca ortama taze hava vermek de mümkün olmaktadır. Sıcak sulu ısıtma sistemi varsa ya da kurulacaksa yalnızca soğutma yapmakta olan çatı tipi paket ya da split cihazlara sıcak sulu serpantin akuple edilerek ısıtma sağlanabilmektedir.

Isı kazancının ayrıca kaybının fazlası ile gerçekleşmekte olduğu giriş-çıkış kapılarında kesinlikle hava perdesi olmalıdır. Mümkünse tabi giriş ve çıkışlar ortak bir rüzgârlığa açılmalı ayrıca bu ara bölümün klimatizasyonu ayrı olarak düşünülmelidir. Giriş kısmından gelebilecek her tür soğuk havayı kırmanın en ideal yolu; cam altlarına yapılacak alçak parapetlerin (ortalama 30 cm kadar), alt kısmına radyatörler monte etmektir.

Özellikle de güney bölgelerinde iklim koşulları nispeten daha elverişli olan yerlerde klima cihazlarının heat pump ısıtma sistemleri olanları seçilmelidir. Heat pump ısıtma verimi ayrıca kapasitesi (COP) dış hava sıcaklıklarına bağlı olarak değişir. Dış hava sıcaklığı düştüğünde cihazın ısıtma kapasitesi yani verimi (COP) de düşmektedir. Bu durum ise işletme maliyetinin yükselmesine neden olmaktadır. Ilıman iklime sahip olmayan yerlerde heat pump ısıtma sistemi kullanımında yardımcı olarak elektrikli ısıtıcı cihazlar da tercih edilebilir.

Yalnız elektrikli ısıtıcıların kullanımı işletme maliyetini yükseltmektedir. Bu tip bölgelerde ısıtma sistemi gaz ile (doğalgaz veya LPG) soğutma sistemi elektrik ile çalışan sistemler seçilmeli ve kullanılmalıdır. Kullanılacak paket cihazların kademeli olması insan yoğunluğunun az olduğu günlerde ya da mevsim geçişlerinde hem konforludur hem de işletme ekonomisi sağlamaktadır. Tabi kullanılacak olan paket cihazların atmosfer koşullarına hem dayanıklı olması hem de paslanmaması gerekmektedir.

Abone ol
Bildir
guest
0 Yorum
Inline Feedbacks
View all comments